1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 30 yılı aşkın bir süredir bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. Hürriyet gazetesinin Okur Temsilcisiyim ve Hürriyet Pazar’da “Puzzle Portreler” adlı söyleşiler hazırlıyorum.

Faruk Bildirici


 CUMHURBAŞKANLIĞI FORSUNDA 16 YILDIZIN İŞİ NE?
 05 Temmuz 2001, Perşembe
 

KIRLANGIÇ YUVASI/31

CUMHURBAŞKANLIĞI FORSUNDA 16 YILDIZIN İŞİ NE?

``Resmi tarih, okullarda okutulan tarihtir'' dedi bilim adamı. Televizyon ekranlarında saatlerce süren tarih tartışmalarında duyduğum en berrak tanımdı bu.

Her kafadan farklı bir ses çıkan, kimsenin karşısındakini dinlemediği televizyon programı sürüyordu. Ben ise tanıma takılmıştım. Baktım olmuyor, ekranı karartıp, tanım üzerinde kendi başıma yol almaya çalıştım.

Resmi tarih, okullarda okutulan tarih ise demek ki, herşeyden önce devletin ya da onun adına birilerinin oturup, ``resmi tarih tezleri'' oluşturması gerekli. Onunla da kalmayıp, oluşturulan resmi tarih tezleri ders kitaplarına aktarılmalı, ders kitaplarının işbaşına gelen hükümete göre her yıl değiştirilmemesi de sağlanmalı.

Ülkemizde süreç bu şekilde işledi mi, şöyle bir geriye uzanalım. Cumhuriyet'in kuruluş yıllarında gerçekten bu yönde büyük çaba harcandı. Bu toprakların tarihinin yeniden yazılması, ``Resmi tarih görüşü'' oluşturulması, o yıllarda doğaldı.

Ne de olsa Cumhuriyet, Osmanlı'dan farklı olarak bir ``ulus devlet''ti. Nasıl Yunanlılar, Bulgarlar ya da Araplar, Osmanlı'ya başkaldırarak kendi ``ulus devlet''lerini kurmuşlarsa, Türkler de kendi devletlerini kurmaya çalışıyorlardı.

``Osmanlılık'' yerine ``Türklük bilinci''ni yerleştirmeyi hedefleyen Mustafa Kemal, 1930 yılında düzenlenen Tarih Kurultayı'nda konuşurken, ``Ne mutlu Türküm diyene'' fikriyatını dile getiriyordu:

- İnsanlığın en yüksek ve uygar kavmi, vatanı Altaylar ve Orta Asya olan Türklerdir. Türk uygarlıktır. Türk tarihtir.

Kurultay sonrasında çalışmalar hız kazandı, Türk Tarih Kurumu kuruldu. Mustafa Kemal'in isteğiyle biraraya gelen bilim adamları, ``Türk tarihinin ana hatları'' adlı bir kitap hazırladılar. (*) Kitabın temel tezi basitti:

- Uygarlık Tarihi, Türklerle başlar. Türkler, Orta Asya'dan yayılırken uygarlığı da dünyaya yaymıştır.

İzleyen yıllarda yazılan ders kitapları da aynı tezlere dayandı. Bu tezleri benimseyen ``Cumhuriyet kuşakları'' yetiştirildi.

Ancak ders kitaplarındaki ``tarih'' tezlerinde zamanla iki önemli fark oluştu. Birincisi ``Türklük'' kavramı, Cumhuriyet sağlam temellere oturdukça ``silikleşmesi'' gerekirken, giderek daha da yüceltildi. Öyle ki, başlangıçtaki ``Uygarlık tarihi Türklerle başlar'' yaklaşımı, ders kitaplarında ``Aslında dünyadaki tek uygarlık Türklerdir''e dönüştü.

Geçmişten Türk devleti çıkarma yönündeki ``bilimsel çabalar'' da aşama kaydetti. Eski Türk devletlerinin bazıları listeden çıkarılsa, bazılarının isimleri değiştirilse bile Cumhurbaşkanlığı forsundaki, eski Türk devletlerini simgeleyen 16 yıldızın sayısı sabit kaldı:

 

Atatürk döneminde forsBugünkü Cumhurbaşkanlığı forsu
1- Türk-Hun İmparatorluğu1- Büyük Hun İmparatorluğu
2- İskit İmparatorluğu2- Batı Hun İmparatorluğu
3- Batı Hun İmparatorluğu3- Avrupa Hun İmparatorluğu
4- Avrupa Hun İmparatorluğu4- Ak Hun İmparatorluğu
5- Avar İmparatorluğu5- Göktürk İmparatorluğu
6- Tukyu ve Kutluk Devleti6- Avar İmparatorluğu
7- Karadeniz Şimalinde7- Hazar İmparatorluğu
Muhtelif Türk Devletleri
8- Asya Türk İmp.dan sonra8- Uygur Devleti
Orta Asya'da muhtelif isimlerde Türk devletleri
9- Samanoğulları Devleti9- Karahanlılar Devleti
10- Gazneliler Devleti10- Gazneliler Devleti
11- Karahanlılar ve11- Büyük Selçuklu İmparatorluğu
Kara Hatalar Devleti
12- Selçuklular Devleti12- Harzemşahlar Devleti
13- Harzemşahlar Devleti13- Altınordu Devleti
14- Timur İmparatorluğu14- Timur İmparatorluğu
15- Babur İmparatorluğu15- Babur İmparatorluğu
16- Türk-Osmanlı İmparatorluğu16- Osmanlı İmparatorluğu (*)

16. yıldızın simgelediği ``Türk devleti'' eskiden ``Türk-Osmanlı İmparatorluğu'' olarak yazılırken, bugün artık ``Osmanlı İmparatorluğu'' haline dönüştürüldü. ``Türk'' sözcüğünün çıkarılması ``Osmanlı ve Türk'' özdeşleşmesinin ulaştığı noktanın yansıması.

Ders kitaplarındaki ``tarih'' anlayışındaki ikinci değişim de bu noktada yatıyor. İlk ders kitapları, geçmişteki tüm ``Türk devlet''lerini kutsarken, Osmanlı'ya cephe alıyordu. Bu kitapları yazanlar, Cumhuriyet'in, Osmanlı'yı yıktığının farkındaydılar, amaçları Osmanlı devletinin belleklerdeki ``izlerini'' silmekti. Onun için de yer yer Osmanlı'yı aşağılamaktan kaçınmadılar.

Osmanlı'nın itibarı zaman içinde yavaş yavaş yükseldi. Osmanlı'ya ilişkin reddiyeci yaklaşım ders kitaplarında terkedildi ve bir zamanlar ``Ümmetçilik'' diye aşağılanan ``Osmanlıcılık'' bu kez devlet eliyle baştacı edilir oldu.

Onunla da kalmadı. Osmanlıcılık, Cumhuriyet'in kuruluş yıllarında filizlendirmeye çalıştığı ``Türklük'' fikriyatıyla iyice örtüştü.  ``Türk-İslam sentezcileri''nin, ``İslamcılar''ın istediği oldu; Osmanlı'yı savunmak Türklüğü savunmakmış gibi sunuldu.

Garip şekilde, Osmanlı'dan nefret eden, Osmanlıcı olmayan Türkçülerin nesli, 1980'lere gelindiğinde neredeyse tükendi. Daha kötüsü, Cumhuriyet'in imparatorluğu yıkarak onun yerine kurulduğu atlanarak, Osmanlı'nın devamı gibi gösterildi.

Bence bu noktaya gelinmesinin temelinde Cumhuriyet'in, Türkçülük ideolojisini ``resmi tez'' haline getirdiği kadar kendi tarihine ve demokrasi kültürüne önem vermemesi yatıyor.

Bir demokratik Cumhuriyet düşünün ki, ders kitaplarında kendi tarihini okutamıyor. İşte o eşine az rastlanır ülkenin adı Türkiye!

Ders kitaplarında ``Milli Tarih'' diye Osmanlı tarihi okutuluyor; ``İnkilap Tarihi'' denilen derslerde de tarih, Atatürk'ün ölümüne kadar uzanıyor. Kurucusu ölünce, Cumhuriyet'in tarihi bitti mi?

Hayır. Cumhuriyet yoluna devam etti. Tek partili rejim aşıldı, üç askeri darbe oldu, partiler geldi partiler gitti, demokrasi mücadeleleri verildi.

Ne yazık ki, gençler doğup büyüdükleri ülkelerinde Cumhuriyet'in kurulduğundan bu yana olup bitenleri ders kitaplarından öğrenme fırsatı bulamadılar. Bulamıyorlar.

``Resmi tarih''in doğruluğunu, yanlışlığını tartışabilmek için önce varolması lazım. Oysa ``Cumhuriyet tarihi''nin kitapları yok, yazılmadı, yazılamadı. Daha doğrusu demokrasi kültürü o denli gelişemedi.

Cumhuriyet'in tarih kitapları yazılabilseydi, Cumhurbaşkanlığı forsunda 16 yıldız kalır mıydı? Bence hayır.

 

(*) Türkiye'nin Tarih Ders kitapları ve Müfredat Programları, Eğitim-Sen'in araştırması, İsmail Aydın.

5-11 Temmuz 2001/Tempo

 


 
FRENLERİMİZİ BOŞALTIP DÜŞLERİMİZİ ORTALIĞA SALSAK
GONCASI RAFYALI GÜLLER
BÜTÜN HÜCRELERİNDE YAŞIYORDU ACIYI
HERKESİN NOSTALJİSİ KENDİNE GÜZEL
ÇIPLAK BEDENLERİ ŞİİRLE SARMAK
ORADA BİR PARK VARDI
BAK HELE NELER GELDİ ZELİŞ'İN BAŞINA
DOĞURGANLIĞA MI TAPALIM, AFRODİT'E Mİ?
ALÇAKÇA İŞLENMEYEN CİNAYET VAR MIDIR HAYATTA?
EŞİMİ ÖPERİM ÖPMEM SANA NE BE KADIN!
GÜVENLİ LİMANLARA SIĞINMAYI YEĞLEYENLER
SIRADAN ÖYKÜLER DE AĞLATIR
BIRAK YANINDAKİ ADAM LAF ETSİN
BAKKAL DEFTERLERİ NE GÜZELDİ
TEK DOLARLIK KALPAZAN OPERASYONU
SORGU LABORATUVARINDAKİ DANSÖZ
NE VOLKANLAR TAŞIRIM İÇİMDE BİLİR MİSİN?
ÇOK ŞÜKÜR BENİM OĞLUM KATİL DEĞİL
DERİNDİ BALIKÇININ GÖZLERİ
ŞAİRİN KOKU ALAMADIĞI VAZİYETTEYİZ
YAHU BİR GÜZEL ÜTÜLÜYOR Kİ DONLARIMI SORMA
KADERİMİN PATRONU, RUHUMUN KAPTANIYIM
TENCERE ELİNDE KELEPÇELEDİLER GENÇ KIZI
DAHA NE KÖTÜLÜKLER GÖRECEK SABRİYE NİNE?
İLKELER NAZİKTİR HER DAİM SULANMAK İSTER
AH O KOCA MEMELİ KADIN!
DNA TESTİ YAPIN HAKİM BEY!
İKİ DUDAK ARASINA SIKIŞMIŞ KİMLİKLER
ÇIĞLIK ÇIĞLIĞAYDI KUŞLAR
SANA KİRPİKLERİMİ BİRİKTİRDİM ALIR MISIN?
CUMHURBAŞKANLIĞI FORSUNDA 16 YILDIZIN İŞİ NE?
AMAN POPOSUNU PARMAKLAMAYIN!
AL YÜZÜĞÜM SENDE KALSIN
UÇAN LİDERLER KAÇAN KONGRELER
YES DE EMİNE HANIM
MÜDÜR BEYE NEDEN GÜNAYDIN DEMEDİN?
AŞKIN BİTTİĞİ YERDE BAŞLADI HASTALIK
AYI KONSERVE YERSE
DÖNECEKSEN DÖN ARTIK VE GÖR OLACAKLARI
SEVİŞMEK ERKEĞE ÖDÜLSE KADINA CEZA MI?
EN BÜYÜK BAYRAM BİZİM BAYRAM
MEĞER SİLAHLAR NE KADAR GEREKSİZ ZERZEVATMIŞ
MEDET EY TSE, GETİR ŞU İŞE BİR STANDART
SAFLARI SIKLAŞTIRALIM YENİ KAHRAMANLAR GELİYOR ESKİ YOLDAN
ÇARŞAFA BÜRÜNMÜŞ PARİSLİ KADININ KIVRAK YÜRÜYÜŞÜ
GÜNEŞİN ÜZERİNDE OYNAŞMADIĞI BİNADA OTURAN SİYASETÇİ
TÜRK ASKERİNİN KORE YOLCULUĞUNUN ÖYKÜSÜ
KÖKLERİNİ BU TOPRAKLARA SALANLAR DA KAÇIYORSA
YİNE KANI KANLA YIKAMASANIZ
ECEVİT, CALLAGHAN'IN 27 YIL ÖNCEKİ SÖZLERİNİ DE HATIRLASA
ASKERLER SORGULANAMAZ DARBECİLER ASLA
DOKUNULAMAYAN KAPILARA SIKIŞMIŞ İNSANLIKLAR
CAMDAN ÖRÜLMÜŞ SINIRLAR KAFAYI VURUNCA ANLAŞILIR ANCAK
DİLERİM AİLE ALBÜMÜM SAHAFLARA DÜŞMEZ
OLAĞANLAŞAN OLAĞANÜSTÜLÜKLERE KARŞI AĞLAMA SEANSLARI
BİR ERKEĞİN HEDİYELERLE EVRİMİ
İSLAMİYETİN CAMİLERE ÇEKİLME VAKTİ GELDİ ÇATTI
NE AŞKLAR BİLİRİM GÖRKEMLİ İTİRAFLARA KURBAN GİTMİŞ
SANTİMETREKARECİ MEMDUH'UN UYANIK İŞLERİ
ÇIPLAKLIK SEVENLER GERÇEKLERİ DE GİYDİRMESELER YA
HİSSEDİLEN SICAKLIK VARSA HİSSEDİLEN ENFLASYON NİYE OLMASIN?
HANİ ALEVİLER LAİKLİKTEN YANAYDI?
BİR KURU GÜL KALMIŞTI ELİNDE
ŞİVE DİYENLER YARGILANSIN
ESSAH MI YANİ?
HERKES ŞEHİT HERKES KAHRAMAN
ÇETECİLER BAYRAĞI AŞAĞILADILAR
FOTOĞRAF TERÖRDEN GÜÇLÜ OLMASA...
ÖNGÖRÜLERİN BEREKETLİ TARLASI KURUDU
PKK İLE SAVAŞ KAZANILDI MI Kİ?
BAHAR YAĞMURLARINDA YIKANMADAN...
CEP TELEFONU HIRSIZI ÇOCUKLAR KOĞUŞUNDA
TANRI AŞKINA! BU SİZİN DE ÜLKENİZ!
ERDOĞAN'A ÇOK KONUŞMA CEZASI VERİLMELİ
KANADALILAŞAN TÜRKÜN VİCDAN AZABINA ÖVGÜ
KENDİNİ ÇOĞALTARAK YAŞAMAK YA DA CENAZELER
OSMANLI SEVDASINDA DANSÖZÜN YERİ
EKRANDA SEVİŞEN TÜRK KIZINI TÜRKLER DESTEKLERSE!
KÖTÜLÜKLERİ GÖRMEZDEN GELEREK YOKETME
TANRI BU ÜLKEYİ TESADÜFLERDEN KORUMASIN
KENDİ KENTİNDE KAYBOLMAK
SANIRSINIZ TARİH BİR OYUNCAK
İNSANA YATIRIM YAPMANIN ALBENİSİ
ÇINARLAR AYAKTA ÖLÜR GAZETELER DE
DEREYATAĞINA EV YAPARSANIZ YIKILIR
HEYECAN DA RUTİNLEŞİR
SEN HASTALIKLI KORUK GİBİSİN
DENİZDEKİ HAYALİ KIRMIZI ÇİZGİ
KAVUN KARPUZ MİSALİ SİYASET
ÖZKÖK: ÜNİFORMANIN ALTINDAKİ KİŞİLİK
NECDET TEKİN: PIRASA PROFESÖRÜ OLUR MU?
HÜSAMETTİN ÖZKAN: İKİLİ TEMASLAR UZMANI
AHMET VEFİK ALP: UÇUK PROJELER BAŞDANIŞMANI
DIŞ GÖREVDEN DÖNEN VEKİL
KOYUNLAR OTORİTEYE ÇAKTIRMADAN KARŞI ÇIKAR
TAHTERAVALLİDEN İNMENİN ZAMANI GELDİ
NABZA GÖRE ŞARKILAR
AKIP GİTMEKTEDİR SESSİZ HAYATLAR
GURKALAR EMRİNİZDE SAM AMCA
TARİHTEN İBRET ALMASI GEREKENLER
1 - 2
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2014   |   fbildirici@hurriyet.com.tr